કરતો રહું ગુણગાન ( પ્રાર્થના )

કરતો રહું ગુણગાન
-મહેન્દ્ર ભટ્ટ

શક્તિ માંગું તારી ભક્તિમાં રહીને,
કરતો રહું ગુણગાન ,તારી નામની જપમાળામાં
મારું જીવન થાયે બલિદાન
પ્રભુજી દે શક્તિ મારા નાથ (૨)
તારી દયાથી મારા જીવનનું
થયું હતું નિર્માણ,પણ મોહમાયાના
ચક્રાવામાં ભૂલાઈ રહ્યું તારું નામ
પ્રભુજી દે શક્તિ મારા નાથ(૨)
કઠણ ભક્તોના જીવન જોઇને
મારી કાયા થરથર કંપે,કાંપતી કાયાને
તારો આશરો,ફક્ત રહ્યો એ માર્ગ
પ્રભુજી દે શક્તિ મારા નાથ (૨)
કોને ખબર પ્રભુ ક્યારે જીવનનું
આ ખંડેર પડવાનું ,ઈચ્છા મનની મનમાં
ન રહે ,દેજે એવું વરદાન...
પ્રભુજી દે શક્તિ મારા નાથ (૨)
શક્તિ માગું તારી ભક્તિમાં
રહીને,કરતો રહું ગુણગાન ,
પ્રભુજી કરતો રહું ગુણગાન
હે પ્રભુ કરતો રહું ગુણગાન .

પ્રભાવ ( એક ચિંતન )

પ્રભાવ (એક ચિંતન)
-મહેન્દ્ર ભટ્ટ

પ્રભાવ વિષે વિચારીએ તો તેનું બે રીતે ચિંતન કરી શકાય પ્રભાવ હોવો અને પ્રભાવ પાડવો,પ્રભાવ હોવો
એ જન્મ સાથે અને જન્મ પછી જીવનભર સાથે રહેવાવાળી વ્યવસ્થા છે અને શરીર તેનું માધ્યમ છે બાકીની ઇન્દ્રિયો તેમાં વધારો ઘતાડો કરવાનું કામ કરે છે તેનાથી જન્મિત તેના જેવી જાતિમાં મોભાનું સ્થાન પ્રાપ્ત કરે છે,અને તેની જાતીમાં તેનું બહુમાન થાય છે અને તેનું અસ્તિત્વ જ્યાં સુધી જીવન રહે ત્યાં સુધી ટકી રહે છે ફક્ત મનુષ્યમાં તેના માટે લડાઈ ચાલે છે અને હરીફાઈમાં બધા પ્રભાવશાળી વ્યક્તિઓ હારને કબુલ કરવાનું પસંદ કરતા નથી અને જીત માટે લડ્યા કરે છે જયારે બીજા જીવો હારને કબુલ કરી સામાન્ય જીવનમાં પોતાને ફેરવી જીવન ને રક્ષિત સમજી લડાઈને ભૂલી જાય છે અને લડાઈમાં જીતનારનું સન્માન કરી બાકી જીવનને રક્ષિત બનાવે છે , જયારે પ્રભાવ પાડવો એ એકદમ જુદું છે જેમાં ફક્ત મનુષ્યો ઉપર તેની અસર વધારે દેખાય છે,જેવા હોઈએ તેના કરતા કૈક વધુ પ્રભાવ પાડવાની હરીફાઈમાં મનુષ્ય જાત જાતની રીતોનો ઉપયોગ કરે છે,અને તેમાં સારી ખોટી દરેક રીતોનો ઉપયોગ થાય છે,તેમાં પોતાનું કે પારકું તેની સમજ જતી રહે છે અને પછી તેના ગ્રુપ માટે તે સુરક્ષિત રહેતું નથી,અને જયારે સુરક્ષાની વાત આવે ત્યાં તેના પાડેલા પ્રભાવનો અંત આવી જાય છે એટલે પાડેલા પ્રભાવનું અસ્તિત્વ બહુ ટુકા ગાળાનું હોય છે,એટલે જીવનના અંત સુધીમાં પ્રભાવ પાડવાની ઝંખનાઓ છોડી જેવા હોઈએ તેવું જીવન જીવવું વધુ શાંતિમય અને ફાયદાકારી છે,કદાચ મનુષ્ય સિવાયના અન્ય જીવો પ્રભાવ પાડવાની સમજમાં નથી હોતા કદાચ એક વસ્તુ વિચારી શકાય કે તેમનું મગજ એટલું વિકસિત ન હોવાથી એવું બનતું હોય, પણ આ એક મારું પોતાનું વ્યક્તિગત ચિંતન છે કદાચ એનાથી પણ સારું ચિંતન હોય શકે.

પ્રભાવની વાત કરતા માતા પાર્વતીને દેવોના દેવ મહાદેવનો વિયોગ થયો,માતાજીએ પ્રભુનો વિશ્વાસ ગુમાવ્યો ,રામકથાના રામજીના વખાણ કરતા મહાદેવને ખુબ ખુશ જોઇને દેવીને પ્રશ્ન થયો,સમાધાનમાં પ્રભુએ રામજીને બ્રહ્મ સ્વરૂપ કહ્યા,પણ મનુષ્ય જેવા રામજીમાં દેવીને શંકા થઇ,પતિના કથનની અવગણના કરી,દેવી જયારે દેવાધિદેવ તપમાં હતા ત્યારે સીતાજી બની પોતાનો પ્રભાવ પાડવા ગયા અને રામજી સામે ઉપસ્થિત થયા ત્યારે માતાજીના સ્થાનનો ઉદગાર કરતા રામજીએ પ્રણામ કર્યાં અને એકલા કેમ અને દેવાધિ દેવ ક્યાં...? ત્યારે ભાન થયું,પણ દેવાધિદેવ પાસે માફી માંગે તે પહેલાજ મહાદેવે તેમનો ત્યાગ કરી દીધો હતો,માતાજી ખુબ દુઃખી થયા,થાકીને પિતાજીનું શરણું લીધું ,પિતા યક્ષ યજ્ઞ કરી રહ્યા હતા પણ દીકરીને પિતા તરફથી કોઈ સન્માન ન મળ્યું,છેવટે ખુબજ સહારા વિનાના માતાજીએ જીવનને ટુકાવ્યું ,પણ છેલ્લી ઈચ્છા પોતાના દેવાધિદેવ મહાદેવ પતિની રહી અને માતાજીનો પુનર્જન્મ હિમાલયને ત્યાં પાર્વતી નામે થયો,હોનીને માતાજી ન ટાળીશક્યા
તો જ્યાં માતાજી થી આવી ભૂલ થાય તો આપણે તો ક્યાં,બસ જેવા હોઈએ તેવા રહીએ,જીવન ને ભક્તિમાં ફેરવી પ્રભુ શરણમાં પૂરું કરીએ,-જય શ્રી કૃષ્ણ.

પ્રભુજી તારી પ્રસાદી ( પ્રાર્થના )

પ્રભુજી તારી પ્રસાદી ( પ્રાર્થના )
-મહેન્દ્ર ભટ્ટ

સુખ આપો કે પ્રભુ તમે દુઃખ આપો,
કરીશું બંને સ્વીકાર ,પ્રભુજી તારી પ્રસાદી
હોઈશું અમે હાલ કે બેહાલ ,પ્રભુજી તારી રચનામાં
પણ છોડીશું નહિ તારો સાથ ,પ્રભુજી તારી પ્રસાદી
સુખ દુઃખ બંને નદીના કિનારા બન્યા
પ્રભુ બંને કિનારે તારો વાસ ,પ્રભુજી તારી પ્રસાદી
સુખમાં સુમિરન દુઃખમાં નહિ,
કેમ ભક્ત શોધે સરળ માર્ગ,પ્રભુજી તારી પ્રસાદી
સુખમાં સારું જગ હસે, દુઃખમાં હસે ન કોઈ
કેવી છે જગની વિચિત્રતા ,પ્રભુજી તારી પ્રસાદી
હું કેમ જાણું જગતની વ્યથા ,બસ ભક્તિમાં માલુ,
તારી મરજી તું સુખ કે દુઃખ આપે,પ્રભુજી તારી પ્રસાદી
સુખ આપે તો આભારી થઈશ દુઃખમાં નહિ કોઈ ફરિયાદ,
બસ વિનંતી પ્રેમે ભક્તિ સ્વીકારજે ,પ્રભુજી તારી પ્રસાદી.

પ્લાસ્ટીકની રીંગ ( ગુજરાતી વાર્તા )

પ્લાસ્ટીકની રીંગ
લેખક-મહેન્દ્ર ભટ્ટ

માધવીના મનને ચેન પડતું ન હતું,છોકરાનો કોઈ પ્રોબ્લેમ ન હતો,મજાના બે છોકરાને જોઇને માધવીને કોઈ રાહત મળી જતી અને બે વર્ષનો શાન તો માધવીના આવવાની રાહ જોઈનેજ બેઠો હોય,માધવીને જોતાજ દોડીને ગળે લપેટાય જતો ,અને માધવી પણ તેનામાં ખોવાઈ જતી,જયારે શ્રુતિ શાનને ખેચતી અને
"અલા મમ્મીને ઘરમાં તો આવવા દે,તું પાડી નાખીશ,"ત્યારે તેના તરફ મોઢું ફેરવી શાન કહેતો
"મારી મમ્મી છે તારે શું..?"અને અણગમો તેના ચહેરા ઉપર ફેરવાય જતો,અને મમ્મી પણ બંનેના
ચહેરા જોઇને સંતોષ અનુભવતી,હસતી ને કહેતી ,
"એવું ના કહેવાય બેટા,મમ્મી તો બેનની પણ ખરીજને..."
સાત વર્ષની શ્રુતિ તેની ઉમરના પ્રમાણમાં ઘણી હોશિયાર અને શાનની ખુબજ કાળજી કરતી, શાન નાખુશ થતો તો પણ તે હસતી જ રહેતી,માધવીની સરકારી નોકરી હતી,આખો દિવસની જવાબદારી પછી ઘેર આવ્યા પછી છોકરાઓમાં ખોવાયને ઘરની જવાબદારી સંભાળી લેતી, શાંતિલાલ ખાનગી કંપની માં નોકરી કરતા એટલે આવવાના સમયમાં થોડું વહેલું મોડું થતું ,શાંતિલાલના બા આખો દિવસ છોકરાઓની ખબર રાખતા,વહુને
દીકરાના ઘરે આવી ગયા પછી તે જવાબદારીમાં થોડી રાહત લઇ,પુંજા પાથમાં ખોવાઈ જતા,ઉમર હતી,શાંતિલાલના પિતા આઠ વર્ષ પહેલા હૃદયની બીમારીનો ભોગ બન્યા હતા,અને સનાતન સત્યનો સ્વીકાર કરી દીકરાના પરિવાર સાથે મન મનાવી લીધું હતું,પરિવારના મહોરાના પરિવર્તનથી રૂઢીચુસ્ત માતાનું હૃદય ક્યારેક ધબકારા ચુકી જતું પણ સમજનો સાથ લઇ માજી મનના ઉભરાતને શાંત કરતા,અને પતિના ગયા પછીની સ્થિતીમાં શાંતિથી જીવવું હોય તો એ સિવાય બીજો રસ્તો પણ ન હતો,ચાલતી આવતી પરિવારની રીત રસમોનો ઊંચા પ્રકારની નોકરી કરતા પરિવારના સભ્યો માટે નિભાવ શક્ય ન હતો અને પરાણે વારેઘડીએ તે માટે છોકરાને પરેશાન કરવાનું ભાગીમાએ છોડી દીધું હતું,આમતો માજીનું નામ ભાગ્યલક્ષ્મી હતું પણ પતિએ તેને ટુકાવી ભાગી કરી નાખ્યું હતું અને પછી ભાગ્યલક્ષ્મી ક્યારેય બોલાંયુ ન હતું,અને ઉમરના પ્રભાવે ભાગીમાને પોતાના નામનો હર્ષ શોક ન હતો,પણ હવે તો પરિવારની સુખ શાંતિ જેવી રીતે શાંત રહે તેવી રીતની તેમની તૈયારી હતી ,અને એટલેજ માધવી સાથેના સબંધોમાં કોઈ તનાવ ન હતો,બધું સમતોલિત હતું,દીકરો અને વહુ સારું કમાતા
હતા એટલે બધી સગવડતા હતી, પણ કયારેક ભાગીમાં પોતાના અનુભવની આંખોથી જોતા ત્યારે માધવીના ચહેરો શાંતિ આવવાનો હોય તે પહેલા કોઈ ચિંતામાં દેખાતો,શું હશે તે જાણવામાં અધીરાઈ થતી પણ જાણવું કોની પાસે ,ક્યાંક તો ઉણપ હતી,ભાગીમાંને તો ઘરમાં ને ઘરમાં રહેવાનું એટલે ક્યાં તો માધવી પાસેથી જાણવા મલે કે શાંતિ પાસેથી,પણ આ તનાવ દુર થવો જરૂરી હતો, નહિ તો દીકરાની શાંતિ જરૂર જોખમમાં હતી, કદાચ વહેમ
ગણીને કાઢી કરાય પણ તેમ ન હતું, સમસ્યા થોડી ગંભીર હતી ,આજે પણ માધવીએ આવીને છોકરાઓ સાથે પ્યારથી સમય વિતાવ્યો ભાગીમાં સાથે પણ વાત કરી બધું જાણ્યું પણ શાંતિલાલના આવતા પહેલા તે તેમના બેડરૂમમાં જતી રહી,શાન તેની પાછળ જતો હતો પણ શ્રુતીં વચ્ચે આવી,
"પપ્પા મમ્મીના રૂમમાં ન જવાય શાન,"
"પણ કેમ,ન જવાય? "નાનું મન કેમના વાતાવરણમાં છવાઈ તે પહેલા ભાગીમાએ બાજી હાથમાં
લઇ , શાનને બીજા રૂમમાં લઇ ગયા,થોડીવારે શાંતિલાલ આવ્યા છોકરા પપ્પા આવી ગયા એમ કહેતા દોડ્યા ,આગળ શ્રુતી અને પાછળ શાન દોડીને પપ્પાને ભેટી પડ્યા,પપ્પાએ પણ બંનેને આલીગન આપ્યું ,ભાગીમાની નજર શાંતિના ચહેરા ઉપર હતી,જયારે માં દીકરાની નજર મળી,ત્યારે ભાગીમાને દીકરાનો ચહેરો થોડો પરેશાન દેખાયો,પૂછવાનું મન થયું ,શું વાત છે દીકરા ,પણ ભાગીમાની હિંમત ન ચાલી,કામ
પરથી થાકીને આવેલા પરેશાન દીકરા માટે તેમ કરી પરેશાની વધારવી તેમને યોગ્ય ન લાગી,પાણીનો ગ્લાસ ભરવા ગયા,ત્યાં શાંતિલાલે કહ્યું ,"રેવા દે માં,હું જાતે પી લઈશ 'અને ઉમેર્યું "માધવી તો આવીજ ગઈ હશે,પછી તેને કરવાનું કામ તારે શું કરવા કરવું પડે...?"
માડી લાચાર નજરે દીકરાને જોઈ રહ્યા,
"શું વાત છે શાંતિ...?,આવું પહેલા ક્યારેય ન હતું ,કોઈ વાત બની હોય તો સમજીને નિકાલ કરો,આ છોકરાનો સમય રમવાનો ને માં-બાપના વ્હાલ કરવાનો છે,પછી તમારી સામે બિચારા બની જોયા કરે તે સારું નહિ,"
"તારી વહુ તો તને પણ સાંભળે છે તો પછી મને એકલાને શું કરવા કહે છે "પોતાની વ્યથા રજુ કરી
"પણ તું મને સાચી વસ્તુ બતાવી શકવાનો નથી,અને તમારી બંને વચ્ચે ઉભી થયેલી મુસીબત હું શી રીતે દુર કરું ,એતો તમારે બંને એ આપસમાંજ સમજવું પડે."અને માધવી આ સાંભળી નીચે આવી
"બા,સવાલ કોઈ મોટો નથી ,દીવાસળી નો ઉપયોગ ન કરે તો."
"માને શું સમજાવે છે, હું કઈ સિગારેટ નથી પીતો ..."
"અરે તમાંરી બંનેની વાતમાં મને તો કઈ ખબર નથી પડતી,પણ માંડીને વાત કરો તો સમજ પડે.અને માધવી ભાગીમાને રૂમમાં લઇ ગઈ.
"લો,માને પણ મસકા મારવા માંડ્યા,ધણી માં ધરપત નથી" અને શાંતિલાલ બીજી કોઈ વાત થાય તે પહેલા કપડા બદલવા ગયા. શાંતિલાલ કપડા બદલીને આવી સોફા પર બેઠા,બાજુમાં ટેબલ ઉપર પડેલું છાપું લઇ પાના
ફેરવી જોયા પણ મન ન લાગ્યું,વારેઘડીએ તેની નજર બંધ બારણા તરફ જોતી રહી,શાંતિલાલને ખબર હતી,મુસીબત ની,કદાચ પોતાનીજ ભૂલ હતી,પણ કબુલ કરવા મન તૈયાર ન હતું અને આમને આમ તો ક્યાં સુધી
ચાલે માધવી ના બે દિવસથી અબોલા હતા,કોકડું બરાબર ગુચવાતું હતું ,અને સમયસર તેનો ઉકેલ ન આવે તો ,તો પછી ક્યારેય ઉકેલી ન શકાય,અને કુટુંબના બીજા સભ્યોનું શું...?!સદા સુખી કુટુંબમાં પહેલી વખત મુસીબતોના વાદળ ઘેરાયા હતા ,બે દિવસ પહેલા રજુ થયેલી માધવીની રજૂઆત પછી વાતે વણાંક લીધો હતો ,વાત હતી રસીક્લાલાની કે જેમની નવી નવી બદલી માધવીના વિભાગમાં માધવીના હાથ નીચે થઇ હતી,રસિકલાલ ખુશ
હતા તેમણે માધવી સાથે તેમના એક બીજાના કુટુંબના પરિચય માટે ભેગા થવાની દરખાસ્ત કરી અને માધવીએ હસતા હસતા તેનો સ્વીકાર કર્યો અને એજ રજૂઆત શાંતિલાલને હસતા હસતા કરી ,અને તેનો સ્વીકાર પણ થયો, પણ માધવીએ વધુમાં ઉમેર્યું કે રસિકલાલ કોલેજકાળ દરમ્યાન તેના મિત્ર હતા,ત્યારે શાંન્તીલાલે મઝાક છેડી,અને માધવીને કોઈ ખાસ મિત્ર કે ખાલી મિત્ર વચ્ચે ઉભી કરી ત્યાં સમસ્યા અને શંકા ઉભા થયા પછી તોફાન ,અને બે દિવસથી અબોલા થયા કાલે તો મહેમાન આવવાના ,નિકાલ તો આવવોજ જોઈએ ,બંધ બારણું ખુલ્યું અને ભાગીબા ચિતિત ચહેરે શાંતિલાલ પાસે આવી બાજુના સોફામાં બેઠા પણ માધવી ન આવી
"આ બધું શું છે બેટા શાંતી ?,"
"શું બધું બા, મેં તો ખાલી મઝાક કરી હતી ,"
"આવીમઝાક હોય બેટા ,તું જુએ છેને પરિણામ ,"માધવી મઝાક
શબ્દ સાંભળીને ધસી આવી ભાગીમાની બાજુમાં બેસી ગઈ
"બા,એમને કહો કે રીસ્પેક્ત વગરના સબંધોનો કોઈ અર્થ નથી "
"બાને વચ્ચે હોડીનું નારીયેર શું કરવા બનાવે છે,મને કહે ,હું બરાબર સાંભળી શકું છું "
માધવીએ ન તો તેના તરફ જોયું કે કહ્યું તે મુક અવસ્થામાં રહી
"અરે,શ્રીમતીજી હું તમને કહું છું"
"બહુ વાયદા થવાની જરૂર નથી" હજુ માધવી કાબુ વિહીન હતી
" ચાલો સારું,મજાક મારી ભૂલ હતી સોરી,સજા કાન પકડવાની હોય તો કાન પણ પકડીશ"
દીકરા અને વહુ વચ્ચેના સંવાદમાં ભાગીમાની નજર આમથી તેમ ઝોલા ખાતી હતી.
"પણ માધવી,તારા હાથમાં રીંગ નથી,"અને માધવીની નજર ઝુકી ગઈ પહેલી વખત તેના હાથમાં રીંગ ન હતી ,તે બાથરૂમમાં ભૂલી ગઈ હતી,ભૂલનો એકરાર કર્યો,પણ રિંગની વાત બીજી જગ્યાએ પણ સંભરાઈ,પોતાની મસ્તીમાં રમતો શાન દોડ્યો તેની પાછળ શ્રુતિ પણ દોડી,શાન સીધો તેની મમ્મી તરફ ધસ્યો અને ભોળા ભાવે બોલ્યો,
"મમ્મી ,ચિંતા ન કરતી હું તને મારી રીંગ પહેરાવીશ "અને શ્રુતિ એટલા મોટેથી હસી કે તેનો પડઘો પડતોજ રહ્યો ,જાણે કઈ બન્યુજ ન હતું ,ભાગીમાની આંખે આસું વેરાયા ,શાનને તેની મમ્મીએ છાતી સરસે ચાપ્યો
,શ્રુતિએ બુમ પાડી
"શાન તું ગાંડો છે,..."અને તે હસતીજ રહી,શાન ગભરાયો,શું થયું તેની ખબર ન પડી, આ બધા કેમ
હસતા હશે ,દાદીનો અવાઝ આવ્યો
"પહેરાવી દે બેટા...."માધવીની આંખોમાં આંસુ અવિરત વહેતા હતા ,ફક્ત શાનના હાથમાં પ્લાસ્ટીકની રીંગ હતી અને તે મમ્મીની આંગળી શોધવામાં મશગુલ હતો .

સમાપ્ત

અરજી મારા પ્રભુને ( ગુજરાતી કાવ્ય )

અરજી મારા પ્રભુને
-મહેન્દ્ર ભટ્ટ

પ્રભુ મારા જીવનને એવું બનાવો, કોઈ ખોટ રહેવા એમાં ન પામે
શ્વાસે શ્વાસે પ્રભુ તારું નામ લેવાય, જ્યાં સુધી જીવનની જ્યોતિ બુઝાય
હે માધવા,મધુસુદના,હે યાદવા,રઘુનંદના
કરો મારા જીવનને ઉજ્જવળ એવું ,કોઈ દોષ તેમાં રહેવા ન પામે
જ્યાં જ્યાં હું જોઉં ત્યાં ત્યાં હું પામું ,શામળ તારું રૂપ નિરાળું
હે માધવા,મધુસુદના,હે યાદવા,રઘુનંદના
બસ એક અરજી પ્રભુ તારી પાસે,જીવન થાય પૂરું તને પામવામાં
પ્રભુ તારા દર્શન છે અતિ દુર્લભ ,કરું તપ એવા કે સુલભ બનાવે
હે માધવા,મધુસુદના,હે યાદવા,રઘુનંદના
અંતરમાં જીવનની જ્યોતિ જગાવી સતત રહું હું તને શોધવામાં
ઘટાઓમાં શોધું કે હવામાં હું નીરખું,ખબર નથી પ્રભુ હું ક્યા તને શોધું
હે માધવા,મધુસુદના,હે યાદવા,રઘુનંદના
અધીરાઈમાં હું સતત ફાફા મારું,દયા કરી દર્શન દેજે મારા સ્વામી,
હે માધવા,મધુસુદના,હે યાદવા,રઘુનંદના
હે યાદવા,રઘુનંદના ...............
જય શ્રી કૃષ્ણ

ઇતના તો કરના.......(હિન્દી ભજન)

ઇતના તો કરના.......(હિન્દી ભજન)

ઇતના તો કરના સ્વામી જબ પ્રાણ તનસે નિકલે(૨)
ગોવિંદ નામ લેકર, ફિર પ્રાણ તનસે નિકલે ,ફિર પ્રાણ.....ઇતના તો....
શ્રી ગન્ગાજીકા તટ હૈ યા યમુનાકા બંસીપત હૈ ,મેરા સાંવરા નિકટ હો જબ પ્રાણ.....(૨)
શ્રી વૃન્દાવનકા સ્થલ હો,મેરે મુખમે તુલસી દલ હો,વિષ્ણુ ચરનકા જલ હો જબ પ્રાણ....ઇતના તો .......
સન્મુખ સાંવરા ખડા હો ,બંસીકા સ્વર ભરા હો ,દિલમે લગન ભરા હો જબ પ્રાણ.....(૨)
શિર સાવના મુકુટ હો, મુખડે પે કાલી લટ હો,યહી જ્ઞાન મેરે ઘટ હો જબ પ્રાણ....ઇતના તો..
જબ કંઠ પ્રાણ આયે ,કોઈ રોગ ન સતા્યે,યમ દર્શ ન દિખાયે જબ પ્રાણ.....(૨)
મેરા પ્રાણ નિકલે સુખસે,તેરા નામ નિકલે મુખસે,બચ જાઉં ઘોર દુ:ખશે જબ પ્રાણ .....ઇતના તો....
ઉસ વક્ત જલ્દી આના ,નહિ શામ ભૂલ જાના ,રાધેકો સાથ લાના જબ પ્રાણ....(૨)
યહ એક્સી અરજ હૈ,માનો તો ક્યાં હરજ હૈ,કુછ આપકા ફરજ હૈ જબ પ્રાણ....ઇતના તો કરના...
સુદ્ધી હોવે તારી તનકી,તૈયારી હો ગમનકી ,લકડી હો વ્રજ્કે વનકી જબ પ્રાણ....(૨)
કેસર તિલક હો ભાલા,મુખ ચન્દ્રસા ઉજાલા પહેલું ગલેમેં માલા જબ પ્રાણ....ઇતના તો.....
એક ભક્ત કી હૈ અરજી,ખુદ ગર્જીકી હૈ ગરજી ,આગે તુમ્હારી મરજી જબ પ્રાણ ....(૨)
ઇતનાતો.....ઇતના તો.....ઇતના તો....જબ પ્રાણ...જબ પ્રાણ....

જય શ્રી કૃષ્ણ .

સુખીબાબા ( ગુજરાતી વાર્તા)

સુખીબાબા
-મહેન્દ્ર ભટ્ટ


ગોમતીને કિનારે સુખીબાબાની ધૂણી ધખે ,જંગલનો વિસ્તાર વેરણ જગ્યા,જંગલી પ્રાણીઓ અને રંગ બેરંગી
પક્ષીયોની હાજરી વર્તાય,ઘણું એકાંત,યોગીબાબા યોગમાં મશગુલ રહે,તેમના માટે રહેવાની સુકા ઘાસ અને લાકડાથી બનાવેલી ઝુપડી,દૂર ગામોમાં વસ્તી ખરી ત્યાંથી ક્યારેક બાબા માટે સીધું સામગ્રી આવ્યા કરે,સુખીબાબાને ધૂણી ધખતી હોય એટલે ઠંડી અને વરસાદથી બચાવ થાય,અને બાબા યોગી એટલે તબિયતથી ખુબ ખુશ રહે,તેમની સાથે તેમનો એક પાલતું પોપટ રહે,તેનું નામ બાબાએ સુખિયા રાખેલું,બાબા એની ભાષા સમજે ,એટલે આજુબાજુ ક્યારેક ભય વર્તાય ત્યારે કે કોઈ હિંસક પ્રાણી આવી જાય તો બાબાને સુખિયો ચેતવી દે,સુખીયો બાબાની આજુબાજુના ઝાડો ઉપર બાબાની સેવામાં સમય પસાર કરે,પેટની પુંજા માટે તો કોઈ સવાલ જ નહિ,બાબાની ઝુંપડીની થોડે દુર એક ઝરણું વહેતું વહેતું ગોમતિમાં મળી જાય એટલે પીવાનું નિર્મળ પાણી મળે, દુરના ગામોમાંથી બાબાની મુલાકાતે ગામના મુખીયાની આગેવાની હેઠળ ભજન મંડળી આવે,રાતભર ભગવાનનું ભજન કરી બાબાના આશીર્વાદ લઇને જાય ,આમ બાબા અને સુખિયો ખુબ ખુશ રહે,બાબાની સફેદ લાંબી દાઢી અને લાંબી જટાથી બાબાની ઉમર વર્તાય પણ ખુશ રહેતા બાબાને તેની કોઈ અસર નહિ ,આ બાબા એક વખત આરામમાં હતા અને સુખિયાએ ચેતવણીનો સંદેશો આપ્યો,બાબાએ આંખો ખોલી પૂછ્યું
"શું છે સુખિયા,..."અને સુખીયાએ બહાર ઉડી બાબાને દિશા સુચન કર્યું, બાબા તેના ઈશારા પ્રમાણે જવા લાગ્યા,હાથમાં સુકી પણ જાડી લાકડી ,થોડે દુર જઈ સુખિયો એક પથ્થર પર બેસી ગયો,બાબાએ
ત્યાં જઈને જોયું બાજુમાં એક પીળા રંગના પથ્થરની ટોચ દેખાતી હતી,બાબાએ યોગથી ધ્યાન લગાવી પથ્થર ઉપર હાથ રાખી અવલોકન કર્યું,અને સુખિયા તરફ હસતા ચહેરે કહ્યું
"આતો સોનું છે કાચું સોનું,અડધો ફૂટ અંદર,પણ આપણે તો શું કામનું....?" ,છતાં સુખીયાની આ શોધથી તે
રાજી થયા બાબાને આમ ઝુપડીમાં પાછા જતા જોઈ સુખિયાને ચિંતા થઇ,તેનું મન આ કીમતી પથ્થરના વિચારે ચઢ્યું,આપણે માટે કોઈ કિંમત નહિ પણ અડધો ફૂટનો પથ્થર અને બાબા કહે કાચુ સોનું ,સુખિયાને બાબાની આવી હરકત પસંદ ન પડી તેણે પથ્થર ઉપર નજર રાખવાનું નક્કી કર્યું,તે નજીકના ઝાડ ઉપર બેસીને ચોકી રાખવા લાગ્યો,બાબા તો ઝુપડીમાં જઈને ધ્યાન લગાવ્યું તેમની નજર મનના માર્ગે બધું જોવા લાગ્યું અને બાબાને સુખિયા જેવાને પણ ચમત્કારી અસરથી હસવું આવ્યું,ત્યાંથી તેમણે ફરી પથ્થર ઉપર નજર લગાવી,દુરના એક ગામના પછાત વર્ગના એક છોકરા સાથે લાગી,પણ મહિના સુધી તે પથ્થરના જોડાણમાં ન આવતો હોવાથી એ એક મહિના સુધી પથ્થરનું શું? ,તે કઈ ધ્યાનમાં ન આવ્યું,બાબાએ સમાધિ છોડી તેમને ખબર હતી સુખિયો કંટાળીને હમણાં આવશે,બાબાને તો કઈ અસર ન હતી,પણ કંટાળીને સુખિયો પાછો આવ્યો ત્યારે તેનાથી ન રહેવાયું,તેની
વાચામાં તેણે બાબાને પૂછી નાખ્યું ,
"બાબા,ગામના માણસો અહી આવીને ભજન કરે છે તેમને આ પથ્થર ભેટમાં ન આપી દેવાય,ગામનું ભલું થઇ જાય"
"સુખિયા તારો સારો વિચાર છે પણ જે વસ્તુ જેના માટે લખાયેલી હોય તેનોજ તેના પર હક્ક થાય, નહિ તો આ પથ્થર અત્યાર સુધી અહી કેમ છે."
" પણ બાબા આપણને હવે ખબર પડી તો,તમને ચાહતા માણસોને લાભ ન આપીએ,કોઈ ખોટા માણસોને હાથ લાગશે તો ખોટો ઉપયોગ નહિ થાય."
"નહિ થાય,કેમકે હું જે જાણું છું તે તું નથી જાણતો,હજુ એક મહિનો એ અહી રહેવાનો છે,બસ તું નજર રાખતો રહેજે કેમકે વચ્ચેનો સમય બહુ ખરાબ લાગે છે "
સુખિયાને બાબાના ધ્યાનની ખબર હતી એટલે વધારે ચર્ચામાં ન પડ્યો,ત્રણ દિવસ પછી બાબાને કઈ નવું કરતા જોઈ સુખિયો જોઈ રહ્યો , બાબાએ લાકડીથી ઝુપડીની આજુબાજુ ગોળ કુંડાળું કરી થોડીવાર આંખ બંધ કરીને એક પગે પૂર્વ દિશામાં મોઢું રાખી ઉભા રહ્યા,સુખિયાને ચિંતા થઇ,કઈ અજુગતું થવાના અણસાર દેખાતા હતા,પણ બાબાને પૂછવું કઈ રીતે,જંગલમાં એકલા બાબા કેટલાય વખતથી રહે છે અને કેટલીય વખત મુશ્કેલીઓ આવી પણ બાબાને ક્યારેય ચિંતા કરતા જોયા નથી,તેમની શકતી અજબ હતી એટલે સુખીયાએ વધુ વિચાર્યા વગર બાબા પર ભરોસો રાખી તેમની ભક્તિમાં મન વાર્યું ,સાંજ પડી ,રાત પસાર થઇ ને સવાર પડ્યું સુખિયો લાલ
બેરીનો સ્વાદ લેતો હતો ત્યાં તેની નજર કામથા ઉપર ખેચાતા તીર ઉપર પડી ,નિશાન હરણનું બચ્ચું હતું,તેણે વિના વિલંબે ચેતવણીનો અવાઝ કર્યો અને તેને વશ થઇ બચ્ચું જીવ બચાવતું ભાગ્યું ,અને નિશાન સુખિયા બાજુ ફેરવાયું ને સુખિયો ઝુપડી બાજુ ભાગ્યો,પારધી પાછળ પડ્યો ,ઝુપડી જોઈ અચંબામાં પડ્યો ત્યાં બીજા બે હથિયારધારી આવી ચઢ્યા, બાબા ઝુપડીમાં હતા ,હવે સુખિયાને ખરેખરી ચિંતા થઇ ,ઝાડની ઓથમાંથી તેણે ત્રણેયને ઝુપડી બાજુ આગળ વધતા જોયા,માણસો ખરાબ હતા તે નક્કી હતું ,અને તેની પાસે બીજો કોઈ ઉપાય ન હતો,પેલા બાબાએ આંકેલા નિશાન સુધી આવ્યા પણ અંદર ન જવાયું ,હવે સુખિયાને બાબાના ચમત્કારની ખબર પડી ,ત્રણમાંથી એકેથી અંદર ન જવાયું એટલે તીરથી ઝુપડીમાં આગ લગાડવાનો નિર્ણય કર્યો અને તીર પાછળ કપડું બાંધી આગ લગાડી ઝુપડી બાજુ ટંકાર કર્યો ,પણ જોતજોતામાં ઝૂપડીમાંથી એક સ્વરુપમાન સ્ત્રી પ્રગટ થઇ ,અને પેલા સાથે કઈ વાત કરી ,સુખિયો આ બધું જોઈ વિચારમાં પડી ગયો, પોતે સ્વપ્નું તો નથી જોતોને ,તેણે પોતાને ચકાસી જોયો,આ સ્વપ્નું તો નહોતુજ, પેલા ત્રણે પેલી સ્ત્રીની પાછળ પાછળ જવા માંડ્યા,સુખિયો
પોતાની જાતને બચાવતો તેની પાછળ જતો હતો પણ જતા પહેલા ઝુપડીમાં તપાસ કરી,બાબા ધ્યાનમાં હતા તે ફરીથી ઉડી પેલાની પાછળ ગયો, પ્રયાણ સોનાના પથ્થર તરફ હતું,ત્યાં પહોચ્યા ,પેલી યુવતી મુસ્કરાઈ,અને
ત્યાંથી જવા માંડી,ત્રણે પથ્થર જોતા ખુબ ખુશ થયા,અને તેને ખોદવાની યોજના બનાવવા માંડ્યા,સુખિયો નારાજ
થયો,બાબાને કહ્યું હતું,ખોટા માણસો આવી લાભ લઇ જશે,અને આ એકાએક પ્રગટ થયેલી યુવતી એ સારું કામ
નથી કર્યું,ક્યાંથી આવી આવું નુકશાન કરવા,સુખિયો વિચારોના વમળમાં ગુંચવાઈ ગયો, ત્યાં તેની
નજર પડી, પેલામાથી એકે યુવતીનો હાથ પકડી લીધો,યુવતીએ આજીજી કરી,જવા દેવા માટે,પણ બીજા બે
પણ જોડાઈ ગયા,સુખીયાએ પરિસ્થિતિ બેકાબુ બનતી જોઈ જોરદાર ચીસ પાડી વાતાવરણને સાબદું કર્યું,અવાઝ્ની દિશામાં બધા જોવા માંડ્યા,ત્યાં બીજી નજરે પેલી યુવતી ત્યાં ન હતી,પેલા આજુબાજુ જોતા રહ્યા,અને એક જણ પથ્થર પાસે રહ્યો ને બે ઝુપડી બાજુ ગયા,સુખિયો આ બધું શું થઇ રહ્યું છે તે નક્કી કરી ન શક્યો,બાબા હજુ ઝુપડીમાજ હતા,સુખીયાએ જોયું,પેલો માણસ પથ્થરને આલીગન આપતો હતો,ત્યાં
તેની બરાબર બાજુમાં એક નાગ પસાર થતો હતો તેણે પોતાનો રસ્તો બદલી પેલાને ડંખ માર્યો,અને જતો રહ્યો,પેલો પડ્યો હતો એમનો એમજ શાંત થઇ ગયો,સુખીયાએ જોયું તેનું પ્રાણ પંખેરું ઉડી ગયું,અને આ ઘટનાથી સુખિયો ફરી અજાયબીમાં પડ્યો,જાણે કોઈ વાર્તામાં બદલાવ આવી રહ્યો હતો,બાબા માટેની સમજ હજુ સુખીયો નક્કી કરી નહોતો શકતો, સુખિયો ઉડીને ઝુપડીમાં આવ્યો,પેલા બંને ઝુપડી બાજુ આવતા હતા,સુખીયાના આવવાથી બાબાના ધ્યાનમાં ભંગ પડ્યો
"બાબા પેલી નવયૌવના ક્યાંક અલોપ થઇ ગઈ,અને પેલા બે ચોરો પાછા આ બાજુ આવે છે,"સુખીયો
ગભરાઈ ગયો હતો
"મને ખબર છે,એ સુંદર સ્ત્રી વનદેવી છે, શક્તિ છે સુખિયા ચિંતાની જરૂર નથી,તે મને મદદ કરી રહી છે "અને સુખિયો અચંબામાં પડી ગયો
"બાબા,એ બતાવોને તમે કોણ છો ?... અને કેમ આટલા વખતથી હું સેવામાં છું અને તમને જાણતો નથી"સુખીયાની અજીજીનો જવાબ બાબા આપે તે પહેલા એક હાસ્ય ઝુપડીમાં પ્રસરી ગયું વનદેવી ફરી પ્રગટ થયા
"હવે બતાવ સુખિયા હું કોણ છું ...?"અને વનદેવીની આંખો સુખિયા પર કેન્દ્રિત થઇ અને બાબા હસી પડ્યા
"હું બેભાન થઇ જઈશ "સુખીયાએ કાબુ ગુમાવ્યો
"અરે બેભાન થશે તો બાબાની સેવા કોણ કરશે..?"વનદેવી તરફ
સુખિયો જોઈ રહ્યો,ત્યાં બહારથી અવાજ આવ્યો
"એ છોકરી બહાર આવ નહિ તો તારી ઝુપડી ફૂકી મારીશું,હવે તું બચી નહિ શકે ..."ત્યાં તો વનદેવી અને બાબા બંને બહાર નીકળ્યા,સુખિયો પણ ગભરાતો ગભરાતો બહાર આવ્યો
"અરે વાહ,હવે ખબર પડી ,સુંદરી નો ધણી પણ છે..."અને બાબા કઈ બોલે તે પહેલા સુંદરી બોલી
"તે તમારે શું મતલબ,પેલો પથ્થર બતાવ્યો તે સાચું સોનું છે લઈને ચાલતી પકડો,મારી માયા લાગી તો જાન ગુમાવવાનો વારો આવશે..."વનદેવી શું બોલે છે તેનું ભાન પણ નથી અને બાબા ચુપ કેમ છે,સુખિયો
મનમાં ને મનમાં ગુંચવાઈ રહ્યો હતો
"એ તો હવે ખબર પડશે, આ બુદ્ધાનેજ ખતમ કરીએ છીએ,પછી તારી વાત ..."અને પેલાએ બાણ ચઢાવ્યું બાબા આગળ આવી બોલ્યા
"હજુ વિચાર કરી લો,તમારો સાથી મરવા પડ્યો છે,તેને બચાવી પાછા આવો ,અમે અહીંથી ક્યાય જવાના નથી "અને પેલા બંને આશ્ચર્યમાં પડ્યા
"જો તું ખોટો પડ્યો ,તો તમને બંનેને મારી નાખીશું "
"મારવા મરવાની વાતપછી ,એને સાપ કરડ્યો છે,અહી લઇ આવો ,જાન બચી જશે "
"સાપ કરડ્યો છે અને તને અહી બેઠા બેઠા ખબર પડી ગઈ..."પણ વધારે વાત કર્યા વગર બંને દોડ્યા અને થોડીવારમાં પેલાને ઉચકીને લાવ્યા,સુખિયો વિચારમાં પડ્યો,ઝેરી નાગ હતો તો બાબા કેમનો બચાવશે ,પેલા દોડતા સાથીને ઉચકી ઝુપડીમાં આવવા ગયા,પણ પડ્યા
"ઉભા રહો"બાબાએ આંખો બંધ કરી ધ્યાન લગાવી પોતે બનાવેલી રેખામાં જગ્યા કરી,અને કહ્યું
"હવે આવો " અને પેલા ઝુપડીમાં આવી શક્યા
બાબાએ પેલા માણસ ઉપર મંત્ર બોલી પાણી છાટ્યું પેલો આંખો ખોલી બેઠો થયો ,સુખીયાની અજાયબીનો પાર નહોતો અને બધાની અજાયબી વચ્ચે પેલા દૃષ્ટ માણસો બાબા અને વનદેવીના પગમાં પડી ગયા,સુખિયો હજુ આ બધું સ્વપ્નું માનતો હતો ,પણ બાબા બોલ્યા
"જુઓ આ તપોભૂમિ છે ,અહી કોઈ મરણ થતું નથી,એટલે હું જાણું છું કે તમારો ધંધો ચોરીનો છે પણ હવે સારા કામ કરજો બધું સારું થશે,એવા મારા આશિષ છે."અને ત્રણેય ચોરો રડી પડ્યા બાબાના પગમાં પડી માફી માગી ,જવાની રજા માંગી,બાબાએ હાથ ઉંચો કરી અનુમતિ આપી ,બાબાની કોઈને ખબર ન પડી પણ વન દેવી બોલી
"પેલો પથ્થર નથી લઇ જવો...."અને તે હસ્યા
"માં,મશ્કરી ન કરશો અમારું નસીબ ક્યાંથી હોય બાબાની સહાયથી સારા થઈયે એટલુજ બસ છે"અને તેઓ
જતા રહ્યા,
સુખીયો સુંદરી પછી વપરાયેલો શબ્દ "માં"સમજી ન શક્યો ,આટલા ઝડપથી થયેલા પરિવર્તન કરાવનાર બાબા ને સમજવા તેના માટે ઘણું મુશ્કેલ હતું તેણે આંખો બંધ કરી બાબાને વંદન કર્યા આંખો ખોલી ત્યારે વનદેવી નહોતા અને બાબા ધ્યાનમાં હતા અને એ સ્વપ્નું પણ ન હતું ,તેણે બાબાને જાણવા કરતા બાબાની સેવામાં પોતાની ભલાઈ સમજી ,બીજી વખત ભજન મંડળી લાંબા સમય પછી આવી ત્યારે તેમાં પેલો પછાત છોકરો પણ આવ્યો હતો બાબાએ તેનું નસીબ તેને સોપ્યું, આમ બાબાની વાત સાચી થઇ તે સુખિયો સમજ્યો 'જેના માટે જેનું નસીબ હોય તે તેને મળે' ,આખું જીવન સુખીબાબાની સેવામાં વિતાવી તે ધન્ય થયો.ગોમતીનો કિનારો એમનો એમ હતો ,સવાર પડતી અને સાંજ થતી,રાત પડતી અને ફરી એનો એજ ક્રમમાં સુખી બાબાની ધૂણી ધખતી રહેતી.

સમાપ્ત

નોંધ:
આ વાર્તા કાલ્પનિક છે ,પણ ભારત દેશ ઋષિયોની તપોભુમી છે,એક ભારતીય હોવાનું ગર્વ છે,ભારત માતાને સાષ્ટાંગ દંડવત,સાચી નિષ્ઠા અને નિર્મળ હૃદય ના માર્ગે બાબાના આશીર્વાદ મેળવવા અહી બહુજ સહેલા છે,સુખીબાબા જેવા બાબાનો ક્યારેક ભેટો થઇ જાય તો બહુ જાણવાની ચેષ્ઠા કર્યા વગર વંદન કરી જીવન ધન્ય બનાવવામાં સાચી સમજ માનજો ,જય શ્રી કૃષ્ણ-મહેન્દ્ર ભટ્ટ.